Fshati Luaras njihet si një nga fshatrat më të shquar të trevës së Kolonjës, me gjenezë e rrënjë të shtrira thellë në lashtësi.
Gjurmët më të hershme i perkasin epokës së Neolitit të përfaqësuara nga kultura materiale e zbuluar në vendbanimin e Gurit të Ninës. Me dhjetra gjurmë ilire ndodhen mbi shpatet veriore të tij në lagjen Zizkollarë.
“Mbështetur mbi materialet e gjetura mendojmë se shek. XIV para Krishtit shënon një kufi të pranueshëm për fillimin e ndërtimit të tumës në Luaras” ka shkruar arkeologu Skënder Aliu.
Prova të tjera janë platforma me varre në sheshin e Pradellës, varri monumental në vendin e quajtur ‘’Lisi i Madh’’, dy kalatë: njëra te Shkëmbi i Madh e tjetra te Guri i Ninës, dhe qindra objekte muzeale me vlera të rralla.
Ndër shekuj Luarasi u shkatërrua disa herë dhe disa lagje të tij mbetën të shkreta.
“Historia e Luarasit është e mbushur me ngjarje tragjike shkatërrimesh e plaçkitjesh nga pushtimet e huaja që lanë kudo gërmadha fshatrash si Valanji, Kisha e Keqe, Arat e Zeza, Qyteza e Vjetër, Lisi i Madh, Perasi, Përrenjasi, Petranji, Haskaj. Një pjesë kaptuan malet e Pindit e arrinë në Maqedoni ku ngrehën shtëpi të ra nëpër fshatra ku banonin të tjerë shqiptarë, si në Negovan, Bellkamen, Lehovë, Ellovenë e Sipërme, Sllovë, Pleshovicë e tjera katunde rreth Follorinës e Manastirit.
Në shekullin XIX Luarasi përmendet si fshati më i rëndësishëm i krahinës së Kolonjës, si “sofra e parë kolonjare”, për rangun e ofiqarëve të Perandorisë Otomane, me dy oxhaqet e lidhura ngushtë me Portën e Lartë të Stambollit, të përfaqësuara nga Xhafer Beu i Shkëmbit dhe Mehmet Be Alltëni.
Në fund të shekullit XIX Luarasi kishte mbi 200 shtëpi të shpërndara në 10 mëhalla, ortodokse e myslimane të emërtuara: Mal, Kostallarë, Penkollarë, Pepillarë, Priftanj,Frëngjas, Mujollarë, Gurakë, Ziskollarë e Matorukë.Banorët e tij dalloheshin për tolerancën fetare, traditat dhe nivelin kulturor që pasqyrohej në aktivitetet e ndryshme që zhvilloheshin me rastin e festave fetare e familjare ku shpaloseshin kostumet popullore, këngët, vallet dhe zakonet e moçme. Përfaqësuesit e tyre të shquar Petro Nini Kostallari-Luarasi, Kristo Papa Stefan – Luarasi e dhjetra të tjerë u dalluan në veprimtaritë atdhetare brenda e jashtë vendit.
