Nga Ledian Zeqollari
Letra të cilën koloneli francez Andre Ordioni ia dërgonte bashkëshortes së tij më 10 tetor 1925, gjatë kohës që ishte përfaqësues i Francës në Komisionin Ndëraleat për përcaktimin e kufijve:
“E dashur MonikLiqeni i Ohrit- Këtij liqeni të bukur ia fal faktin që nuk është një liqen francez, për shkak të kthjelltësisë së ujërave të tij dhe se është një vend unik me rrethina të virgjëra, me troftat e bukura që nuk i kam parë askund, me ato ngjalat e shëndetshme po aq të shijshme sa edhe troftat ose shpezët e liqenit, pelikanët, kormoranët, patat e egra, etj.
Madje ky liqen më ka mësuar mbi ritet e tij si dhe ato të riprodhimit të peshkut, mbi ushqimin e pelikanëve dembelë, që jetojnë në kurriz të kormoranëve, për lëvizjen e ngjalave që i marrin me karrocë në Strugë në çastin kur ato nisin udhën drejt detit. Ç’fat do të ishte për Francën sikur ky liqen të ishte në Morvan apo në Masivet Qëndrore. Besoj se Parisi do të bënte një kanalizim prej argjendi për të sjellë ujin ë tij në kryeqytet. Madje, siç bënin romakët në kohën e lavdisë së tyre do të mëritonte të kishte një tempull , “Tempulli i ujërave“.
Çfarë siperfaqesh të mëdha uji që shtrihen e bashkohen në çaste qetësie kur uji i ngjan një pasqyre, një liqen që kur era e veriut fryn me tërbim njeh edhe stuhitë. Kam parë dallgë të larta të liqenit gjer në 2 metra, tërbimin e të cilave nuk e përballonin dot varkat e brishta. Ky liqen me gjatësinë 41 kilometra në skajet më të largëta, me gjerësinë gjer në 17 kilometra dhe thellësinë prej 287 metra në pikën më të thellë, do të elektrifikonte gjithë Shqipërinë dhe ndoshta Ballkanin.
Liqeni ka shumë peshq dhe na jep me shumicë trofta të shijshme që janë tepër të njohura. Pikërisht atje kam parë të riprodhohen troftat: peshku femër nxiton drejt bregut, i ndjekur nga 3-4 meshkuj, të cilët dallohen fare mirë nga shiritat e mëdhenj e të gjerë që kanë në trup: ky është pllenimi.
- Foto) “Pamje e Pogradecit” nga fotografi francez Jean Vouzelle, viti 1918. Arkivi i Ministrisë së Kulturës në Francë.
10 tetor 1925″Letra është botuar në librin “Një oficer francez në Ballkan. Shqipëria dhe Maqedonia,1917-1925” i përshtatur nga nipi i tij, Dominique Danguy des Deserts.
Fotoja e parë) Koloneli Andre Ordoini (1862-1933). Arkivi i Bibliotekës Kombëtare të Francës.
