Ukraina, Papa Françesku: “Kini guxim, ngrini flamurin e bardhë dhe negocioni | Në Gaza luftën e dy njerëzve të papërgjegjshëm”
Ati i Shenjtë i ftuar në Cliché, një revistë kulturore e transmetuar në Radio dhe Televizionin Zviceran (RSI): “Ne duhet të negociojmë në kohë, të kërkojmë një vend që mund të veprojë si ndërmjetës”
Papa i kërkon Ukrainës të tërhiqet për të shpëtuar popullin e saj. Françesku, dy vjet pas fillimit të pushtimit rus, foli në Radio Televizionin Zviceran dhe shprehu fjalë sfiduese.
“Ai që e sheh situatën, ai që mendon për njerëzit, ai që ka guximin të ngrejë flamurin e bardhë për të negociuar është më i fortë. Sot ne mund të negociojmë me ndihmën e fuqive ndërkombëtare.”
Dhe pastaj: “Fjala negocio është guxim. Kur shikon se je i mundur, se gjërat nuk shkojnë, duhet të kesh guxim të negociosh. Të vjen turp, por me sa vdekje do të përfundojë? Negocio me kohë. kërkoni ndonjë vend që të veprojë si ndërmjetës”.
Papa Françesku ishte i ftuar në Cliché, revistën kulturore të Lorenzo Buccella-s të transmetuar në Radio dhe Televizionin Zviceran (RSI), në një episod kushtuar të bardhës (ajo do të transmetohet e plotë të mërkurën më 20 mars), ngjyra e së mirës, e dritës, por në të cilat bien në sy më shumë gabimet dhe papastërtitë. Mes shumë pisllëqeve është lufta: konfliktet në Ukrainë dhe Palestinë, për të cilat Papa u shpreh me fjalë shumë domethënëse. RSI dha një vrojtim të cilin ne e kemi marrë pothuajse tërësisht.
Në Ukrainë ka nga ata që kërkojnë guximin e dorëzimit, të flamurit të bardhë. Por të tjerë thonë se kjo do të legjitimonte më të fortët. Çfarë mendoni ju?
“Është një interpretim. Por besoj se ata që e shohin situatën, ata që mendojnë për njerëzit, ata që kanë guximin e flamurit të bardhë për të negociuar janë më të fortë. Dhe sot ne mund të negociojmë me ndihmën e fuqive ndërkombëtare. Fjala negocio eshte fjale e guximshme. Kur sheh qe je i mundur, se gjerat nuk shkojne, duhet te kesh guxim te negociosh. Të turperohesh por me sa vdekje do te perfundoje. Negocio me kohe kerko ndonje shtet të veprojë si ndërmjetës.
Sot, për shembull në luftën në Ukrainë, ka shumë që duan të veprojnë si ndërmjetës. Turqia është ofruar vetë për këtë. Dhe të tjerë. Mos ki turp të negociosh para se gjërat të përkeqësohen.”
A keni ofruar edhe ju për të negociuar?
“Unë jam këtu, pikë. I dërgova një letër hebrenjve të Izraelit, për të reflektuar mbi këtë situatë. Negocimi nuk është kurrë një dorëzim. Është guxim të mos e çosh vendin në vetëvrasje. Ukrainasit, me historinë që kanë, të gjora, sa shumë vuajtën ukrainasit në kohën e Stalinit…”.
Si të gjeni një busull për t’u orientuar në atë që po ndodh midis Izraelit dhe Palestinës?
“Duhet të ecim përpara. Çdo ditë në shtatë pasdite telefonoj famullinë e Gazës. Gjashtëqind njerëz jetojnë atje dhe tregojnë atë që shohin: është një luftë. Dhe dy njerëz po bëjnë luftë, jo një. Të papërgjegjshmit janë këta të dy që po bëjnë luftë. Pastaj nuk ka vetëm luftë ushtarake, ka ‘luftë guerile’, si të thuash, të Hamasit për shembull, një lëvizje që nuk është ushtri. Është një gjë e keqe.”
Si të përgjigjen të fuqishmit e tokës kur u kërkon paqe?
“Ka nga ata që thonë, është e vërtetë, por ne duhet të mbrohemi… Dhe pastaj kupton se ata kanë fabrikën e avionëve për të bombarduar të tjerët. Jo për të mbrojtur veten, për të shkatërruar. Si përfundon një luftë? Me vdekje, shkatërrim , fëmijë pa prindër. Gjithmonë është një situatë gjeografike ose historike që shkakton një luftë… Mund të jetë një luftë që duket e drejtë për arsye praktike. Por pas një lufte qëndron industria e armëve, dhe kjo do të thotë para.”
“Çdo ditë në orën shtatë pasdite telefonoj famullinë e Gazës. Gjashtëqind njerëz jetojnë atje dhe tregojnë atë që shohin: është një luftë. Dhe luftën e bëjnë dy veta, jo një. Të papërgjegjshëm janë këta dy që bëjnë Pastaj nuk ka ‘Është vetëm lufta ushtarake, ka ‘luftë guerile’, si të thuash, e Hamasit, një lëvizje që nuk është ushtri. Është një gjë e keqe.”
Kështu Papa Françesku i pyetur nëse nuk duhet të humbasim shpresat për të ndërmjetësuar, ai përgjigjet: “Të shohim historinë, luftërat që kemi përjetuar, të gjitha përfundojnë me një marrëveshje”.
