6 Korrik 1943, 107 jetë të pafajshmish u morën dhe u dogjën të gjallë nga nazistët gjermanë në Borovë të Ersekës. Sot bëhen plot 80 vite nga ajo ditë fatkeqe.
Dikush rron. Dikush shpëtoi për mrekulli. Dikush që i dridhet zëri kur flet. Jo nga mosha, më shumë sesa nga dhimbjet. Sot, bashkë me kolegët intervistuam një 87 vjeçare. Atë ditë ajo ishte vetëm 7 vjeç.
“Na hyri një gjerman në shtëpi, kishte automatik në dorë. Aty ishte babai im më 5-6 fshatarë të tjerë, gjermani hyri brenda, i mori dhe i pushkatoi tek ura. Nëna na merr të 5 fëmijëve dhe kalojmë kodrën, futemi në një kasolle. Gjithmonë e mendoj, si e gjeti Gjermani se ku ishim ne. Na gjeti. Qëllon dhe vritet vëllai im i vogël 5 vjeç. Motra 18 vjeçe e merr në krah, me gjak ashtu siç ishte. Në atë kohë nëna na merr dhe kalon poshtë urës. Sipër del një tjetër gjerman dhe na qëllon. Vritet mamaja aty, motra 18 vjeçare që mbante vëllain qëllohet për vdekje, dhe shoh mamin të vdekur, vëllain 5 vjeçar të vdekur që ende mbahej ngjitur trupit të motrës 18 vjeçare të pajetë. Unë u qëllova në këmbë.
U ngjita në kodër, duke marre shamitë e grave të kokës, i shtroj dhe fle në kodër. Nga aty dukej fshati i djegur. Zgjohem dhe kthehem në Borove, e plagosur siç isha. 4 bashkëfshatarë me shohin dhe thonë “Vajza e Petros”. Më çojnë në mal, me pas ne manastir. Më pas me mori vëllai i babait, më rriti ai”
I dridhej zëri. Po e shihja dhimbjen e njëkohësisht inatin në fytyrën e saj. Jo me gjermanët më shumë se me shqiptarët. Ata që shkruajnë historinë. Ata që e shkruajnë historinë nëpër libra. Ata që duhet të gëdhëndin këtë histori të 107 martirëve në librat e historisë.
Teksa po ikja, shoh një fragment, që nuk do e harroj kurrë.
“Dhe foshnjat e djepit
E vashat e njoma
E nuset e nënat
I shtrinë në kufoma”
