Në vitin 1937, në një Shqipëri që sapo kishte nisur të ndërtonte themelet e shtetësisë së saj, Korça u shqua si një vatër e gjallë kulturore dhe intelektuale. Pikërisht në këtë qytet, “Gazeta e Korçës” mori një nismë të rrallë për kohën: përkthimin në gjuhën shqipe të veprave të autorëve më të njohur të letërsisë botërore.
Në faqet e kësaj gazete, lexuesi shqiptar u njoh për herë të parë me emra si Fjodor Dostojevski, Émile Zola, Jack London, Voltaire, Panait Istrati dhe shumë të tjerë. Këto përkthime nuk ishin vetëm akt kulturor, por një përpjekje për të ndriçuar mendjen e lexuesit dhe për të sjellë frymën e qytetërimit evropian në një vend ende në fillimet e veta arsimore e kulturore.
Përkthimet e botuara nga “Gazeta e Korçës” u bënë një dritare për lexuesin vendas drejt mendimit kritik, filozofisë, realitetit social e humanizmit të vendeve të tjera. Ato shërbyen si urë lidhëse mes Shqipërisë dhe botës, duke pasuruar gjuhën shqipe me terma të rinj dhe duke krijuar një bazë të shëndoshë për zhvillimin e mëtejshëm të letërsisë dhe përkthimit.
Ky mision nuk u ndal me mbylljen e faqeve të gazetës. Sot, ai vijon të jetojë përmes institucioneve të dijes si Biblioteka Publike “Thimi Mitko” në Korçë. Si pasardhëse natyrore e këtij ideali, biblioteka ka ruajtur me përkushtim trashëgiminë kulturore të qytetit dhe ka vijuar të ofrojë mundësi të gjera leximi për publikun e të gjitha moshave.
Brenda mureve të saj ruhen dhe qarkullojnë vepra të autorëve që dikur mbërritën për herë të parë në shqip përmes faqeve të një gazete. Lexuesit i takojnë sot Balzakun, Pirandellon, Maupassant-in apo Dostojevskin në një formë të re, por me të njëjtin thelb: për të nxitur reflektimin dhe për të ushqyer mendjen.
Trashëgimia e përkthimeve të “Gazetës së Korçës” mbetet një dëshmi e qartë se kultura dhe libri kanë pasur dhe vijojnë të kenë një rol thelbësor në emancipimin e shoqërisë shqiptare. Ajo që nisi si një iniciativë modeste publicistike në një qytet të vogël, sot është një gur themeli në ndërgjegjen kulturore kombëtare.
