Ndryshe nga qetësia e zakonshme e pushimeve verore, viti 2026 nuk ka sjellë asnjë fat të tillë për politikën gjermane. Kancelari Friedrich Merz po përballet me krizën më të rëndë të mandatit të tij, e nxitur nga një skandal i brendshëm mbi zëvendësimin e nënës dhe një riorganizim i dështuar i kabinetit qeveritar. Pakënaqësia brenda Bashkimit Kristian Demokrat (CDU) ka arritur kulmin, duke vënë në pikëpyetje të ardhmen e tij politike përpara zgjedhjeve të rëndësishme rajonale.
Zanafilla e kësaj situate të tensionuar nisi më 14 korrik, kur gazeta BILD raportoi se Jens Spahn, kreu i grupit parlamentar të konservatorëve, dhe bashkëshorti i tij ishin bërë prindër përmes një nëne zëvendësuese në Shtetet e Bashkuara. “Kjo ndjenjë vështirë se mund të shprehet me fjalë”, u citua ai nga gazeta. Ky zhvillim shkaktoi një përplasje të fortë parimore, pasi praktika e nënës me qira është e ndaluar në Gjermani dhe është kundërshtuar historikisht nga vetë CDU-ja, përfshirë edhe vetë Spahn në të kaluarën.
Pozitat e Merz kanë ardhur duke u dobësuar që kur ai mori detyrën në maj 2025. Mbështetja e tij mes votuesve ka shënuar rënie, ndërkohë që partia e ekstremit të djathtë, Alternativa për Gjermaninë, ka kaluar në krye të sondazheve. Debati i fundit mbi zëvendësimin e nënës vetëm sa e intensifikoi këtë shqetësim të brendshëm në radhët e konservatorëve.
Riorganizimi i dështuar dhe dorëheqjet në kabinet
Përpjekja e kancelarit për të bërë një fillim të ri u kthye në një dështim të shpejtë. Spahn, një rival i vjetër të cilin Merz e kishte parë gjithmonë me kujdes, u detyrua të jepte dorëheqjen, por riorganizimi i gjerë që pritej të pasonte doli jashtë kontrollit. Të enjten, Ministri i Transportit Patrick Schnieder mësoi se do të shkarkohej dhe njoftoi menjëherë stafin e tij me anë të një mesazhi. Megjithatë, kandidati i përzgjedhur nga Merz për ta zëvendësuar nuk ishte ende i bindur dhe u tërhoq.
Përballë kësaj pasigurie të paadresuar nga kancelari, Schnieder u ndje i detyruar të vepronte vetë të dielën, duke dhënë dorëheqjen për t’i dhënë fund asaj që e cilësoi si një “situatës së padenjë”. Zhgënjimi u shpreh hapur edhe nga Tino Sorge, sekretari i shtetit në largim i Ministrisë së Shëndetësisë. «E marr parasysh vendimin e kancelarit», deklaroi ai publikisht. «Që ai e njoftoi atë së pari në organet e partisë dhe para shtypit, në vend që ta bënte në një bisedë personale me mua, mbetet çështje stili e tij». Në përgjigje të kësaj, një zëdhënës i qeverisë sqaroi se Sorge ishte informuar nga ministri i ardhshëm i shëndetësisë.
E ardhmja e Kancelarit Friedrich Merz në pikëpyetje
Gatishmëria e zyrtarëve për të kritikuar hapur kancelarin tregon rënien e autoritetit të tij. “Nuk kam përjetuar kurrë një atmosferë të tillë në CDU”, theksoi Thorsten Alsleben, drejtor menaxhues i grupit lobist të lidhur me biznesin Initiative Neue Soziale Marktwirtschaft. Ai shtoi se për të rifituar besueshmërinë, Merz duhet të çojë përpara reformat që synojnë t’i japin fund “periudhës më të gjatë të dobësisë ekonomike” që nga Lufta e Dytë Botërore.
Vëmendja tani është përqendruar te zgjedhjet e vjeshtës: në Saksoni-Anhalt më 6 shtator, dhe në Berlin e Mecklenburg-Vorpommern dy javë më vonë. Ndërsa publikisht politikanët konservatorë po tërhiqen, privatisht zëvendësimi i kancelarit nuk është më tabu. Një ligjvënës, i cili dikur kishte mbështetur Merzin dhe foli në kushte anonimiteti, u shpreh se pyetja nuk është më nëse kancelari do të zëvendësohet, por kur dhe si.
Skena tjetër e kësaj krize pritet të mërkurën, kur ligjvënësit e CDU-së do të zgjedhin pasardhësin e Spahn në një takim të posaçëm të grupit parlamentar që parashikohet të jetë i tensionuar. Ndërkohë, Presidenti Frank-Walter Steinmeier pritet të emërojë tre ministra të rinj, të cilët nuk kanë gjasa të bëjnë betimet e tyre parlamentare derisa ligjvënësit të kthehen nga pushimet verore në shtator.
Foto: Euronews Albania
