Ledjan Zeqollari është një i ri i apasionuar pas historisë dhe arkivave. Prej vitesh Zeqollari merret me kërkime dhe studime të arkivave botërore, aty ku ai kërkon materiale historike për Shqipërinë dhe Pogradecin në veçanti.
Që të merresh me kërkime dhe studime të tilla sigurisht nuk mjafton vetëm pasioni, por duhet edhe pak formim në mënyrë që të dish ku kërkon dhe çfarë kërkon.
Ledjani është diplomuar në fakultetin e Histori-Filologjisë dega Gjeografi në Tiranë në vitin 2007. Prej gati një dekade ai ka ushtruar profesionin e mësuesit në dy shkolla të Pogradecit dhe aktualisht është Drejtor i Trashëgimisë Kulturore, Turizmit dhe Rinisë pranë Bashkisë Pogradec.
Por si lindi dëshira dhe pasioni për tu futur skutat e errta të arkivave botërore të cilat për hir të së vërtetës kanë materiale të rëndësishme historike për vendin tonë?
Ajo që unë bëj përfshin një kategori të caktuar njerzish që e ndjekin si informacion dhe e përthithin atë, në arkivat dixhitale ku unë kërkoj janë përgjithësisht të luftës së parë botërore. Nëse unë postoj një foto që e gjej në këto arkiva ka shumë njerëz që e lidhin me historinë lokale pasi i identifikojnë ato me zona dhe objekte të ndryshme sot, pra ka shumë histori lokale dhe unë hulumtoj përgjithësisht historinë lokale e cila i shërben edhe historisë kombëtare.
Interneti sot është një bibliotekë shumë e madhe, kjo edhe falë faktit se arkivat dixhitale janë të pafundme, me pagesa shumë të vogla ti do të kesh mundësinë që të këto arkiva të gjesh materiale pafund.
Sigurisht krahas kërkimit, duhet të bësh seleksionimin dhe më pas krahasimin e ngjarjes në mënyrë që të mos shkaktohen gabime.
Ku mund të kërkojnë sot njerzit?
Mund të kërkojnë në arkivat dixhitale të bibliotekave, unë përgjigjësisht kërkoj në ato franceze. Por sigurisht që aty duhen përcaktuar qartë periudhat që po kërkon, këto arkiva të japin edhe mundësinë që ti shkarkosh dokumentat apo fotografitë.
Shembull është që nëse do kërkosh për ushtrinë franceze të frontit lindor ka plot materiale për Pogradecin dhe Korçën, pasi në këtë zonë ka qenë i pozicionuar fronti lindor. E njëjta gjë ndodh edhe pët ushtrinë austriake etj. Pra e rëndësishme është që të përcaktosh saktë çfarë je duke kërkuar dhe periudhën.
Çfarë gjejmë në shtëpinë e Ledjanit, ose në studio?
Unë kam dokumenta dhe foto të vjetra që lidhen me Pogradecin gjatë luftës së parë botërore.
Kam zgjedhur që çdo gjë që kërkoj dhe gjej ta ndaj me njerzit qoftë nëpërmjet rrjeteve sociale ashtu edhe në ekspozitat që kam realizuar disa kohë më parë dhe që besoj në vazhdim do të realizoj edhe një tjetër.
Fotografitë apo telegrame të ndryshme që lidhen me familjet pogradecare kam zgjedhur që t’iu vë në dispozicion kopje të tyre.
Ka diçka që je duke e kërkuar?
Jam duke kërkuar dokumentin origjinal që doktori Jani Basho i ka dërguar Presidentit Uillson që i përket vitit 1918, ku ai dhe disa të tjerë, në këtë letër kërkonin mbrojtjen e Shqipërisë në Konferencën e Paqes.
Eksizton një kopje që është edhe në Arkivin Shtetëror, por unë jam duke kërkuar origjinalin që ka marrë Uillson dhe që ende nuk e kam gjetur.
Është edhe një dokument tjetër që ua kam vënë në dispozicion familjarëve të Dr. Bashos, një letër që ai në vitib 1921 ia dërgonte Lidhjes së Kombeve për të mbrojtur territorin shqiptar në veri nga serbët.
Ju jeni edhe personi që ka zbuluar hartën e Tiranës në arkivat dixhitale, si ratë në gjurmët e saj?
Ka qenë rastësi, hartën e parë të Tiranës të vitit 1916 që është bërë në shkurt të këtij viti, periudhë kur trupat austriake u vendosën në Tiranë dhe aty skicojnë hartën e asaj kohe.
Unë e kam gjetur në arkivin austriak, pasi e gjeta duhet të konsultohesha me një arkitekt shumë të mirë për vërtetimin e saj dhe e realizova këtë me Artan Shkrelin. Deri në momentin që ai nuk e kishte parë, nuk e dija që kisha bërë një zbulim. Pasi një hartë e tillë nuk ekzistonte askund në Shqipëri dhe vitin e kaluar e publikuam sëbashku.
Do ndalesh ndonjëherë së kërkuari?
Asnjëherë, kam 10 vite që e bëj dhe mendoj se kam zbuluar shumë pak, ka me mijra materiale që presin të shpluhurosen. Unë do vijoj të kërkoj dhe sigurisht periodikisht do bëj publikimin e tyre.
Ledjan Zeqollarin mund ta ndiqni në rrjetin e tij social FB ku bën edhe publikimin më të madh të materialeve.
