Kujtojmë sot, më 9 dhjetor, ditën e lindjes së regjisorin, skenaristin dhe producentin e njohur shqiptar, Piro Milkani, një prej figurave më të rëndësishme të historisë së kinematografisë shqiptare. Me një karrierë prej më shumë se gjashtë dekadash, Milkani konsiderohet nga “baballarët” e filmit shqiptar, duke lënë një trashëgimi të gjerë artistike që vijon të frymëzojë breza.
Piro Milkani lindi më 9 dhjetor 1939 në Korçë dhe u nda nga jeta më 24 maj 2025. Pas përfundimit të shkollës së mesme, ai vijoi studimet në Akademinë e Arteve të Bukura në Pragë, Çekosllovaki, ku u diplomua në degën e operatorit – një formim që i hapi rrugën drejt krijimit të një stili personal dhe të dallueshëm në kinematografi.
Gjatë karrierës së tij, Milkani realizoi mbi 20 filma artistikë dhe dokumentarë, mes të cilëve spikasin disa prej veprave më të dashura për publikun shqiptar, si “Kur zbardhi një ditë” (1971), “Zonja nga qyteti” (1976), “Ballë për ballë” (1979), “Militanti” (1984) dhe “Ngjyrat e moshës” (1990). Përveç regjisorit, ai kontribuoi edhe si skenarist, operator dhe producent, duke dëshmuar një aftësi të rrallë për të mbajtur gjallë fuqinë e rrëfimit filmik në çdo aspekt të tij.
Për krijimtarinë e tij, Milkani është nderuar me disa çmime prestigjioze, përfshirë “Çmimin e Veçantë” në Euro-Festivalin e Saint-Étienne në Francë (1997). Në vitin 1987, ai u dekorua me titullin e lartë “Artist i Popullit”. Një moment i veçantë në jetën e tij ishte edhe marrja e diplomës së Fakultetit të Filmit në vitin 2024, 63 vite pas nisjes së studimeve, me një ceremoni të posaçme në Çeki.
Përveç botës së filmit, Milkani ka shërbyer edhe si diplomat dhe ka kontribuar ndjeshëm në organizimin e festivaleve të filmit, duke promovuar kulturën shqiptare në arenën ndërkombëtare.
Vepra e Piro Milkanit mbetet një gur themeli në kulturën shqiptare, ndërsa kujtimi i tij ndriçon me të njëjtin intensitet si filmat që ai la pas.
