Ne vizite mreslenese ne muzeun
unik të Gjon Milit ne Korçe, nje korçar artist i
jashtezakonshem që la gjurme te pashlyeshme ne historine e fotografise dhe pertej saj.
Gjon Mili nisi rugëtimin e tij si student i inxhinierise ne MIT (Massachusetts Institute of Technology), ku u thellua ne studimin e ndriçimit dhe fotografise me ndihmen e shkences. Megjithate, pasioni per artin e çoi
drejt nje karriere te jashtezakonshme si fotograf, duke eksperimentuar me ndrigimin stroboskopik dhe duke sjelle nje revolucion ne kete fushe.Mili nuk ishte thjesht nje mjeshter i fotografise, por nje figure mistike, me lidhje te ngushta me disa prej mendjeve më te ndritura te shekullit XX. Jean-Paul Sartre i shkroi epilogun e ekspozites se tij ne Paris, ndërsa ai vete ndante nje miqesi te thelle me artistë si Pablo Picasso dhe Salvador Dalí. Ishte pikerisht Mili ai që dokumentoi perjetesisht momentin kur Picasso vizatoi me drite, nje eksperiment vizual qe mbeti legjende. Karriera e tij perfshin edhe bashkipunime te jashtezakonshme ne botën e kinemase. Si i ftuar dhe mik i Alfred Hitchcock, Mili pati mundësine te fotografonte prapaskenat e disa prej filmave me te njohur te regjizorit te famshem. Ai u nominua per nje cmim Oscar per filmin e tij inovativ dhe vazhdoi te dokumentonte disa nga momentet me historike te shekullit XX, duke perfshire edhe skandalin Watergate.
Nie nga momentet me te jashtezakonshme te karrieres se tij ishte perzgiedhja nga autoritetet izraelite per te fotografuar Adolf Eichmann-in, arkitektin e Holokaustit, pak para ekzekutimit te tij. Nie detyre e jashtezakonshme, qe vetem nje fotograf i kalibrit te tij mund ta permbushte me ndjeshmerine dhe fuqine e duhur artistike.
Perveçse nje artist novator, Mili ishte edhe nje patriot i perkushtuar. Ai u angazhua ne aktivitetet e Federates Pan-Shqiptare “Vatra”, ku bashkepunoi me figura te shquara si Faik Konica per ceshtjen kombetare dhe per mbrojjen e identitetit shiptar ne diasporë.
Sot, veprat e Gjon Milit jane pjese e koleksioneve te muzeve më prestigioze ne bote, si MoMA në New York, ndersa nje pjese e trashegimise se tij ruhet me krenari edhe ne muzeun e Korçes
