Ruajtja e një tensioni normal të gjakut, mungesa e diabetit dhe shmangia e duhanpirjes gjatë moshës së mesme mund t’u shtojnë njerëzve rreth 13 vite jetë pa u prekur nga demenca. Ky është përfundimi kryesor i një studimi të ri të publikuar në revistën shkencore Neurology Open Access, i cili thekson rëndësinë e shëndetit të enëve të gjakut për funksionet njohëse të trurit.
Studiuesit analizuan të dhënat e më shumë se 12 mijë pjesëmarrësve, duke u fokusuar te faktorët e stilit të jetesës nga mosha 48 deri në 68 vjeç. Sipas gjetjeve, personat që kishin të tre faktorët e rrezikut—diabetin, hipertensionin dhe duhanpirjen—kishin gati tre herë më shumë rrezik për të zhvilluar këtë sëmundje degjenerative, krahasuar me ata që bënin një jetë të shëndetshme.
Ndikimi i faktorëve të rrezikut sipas moshës dhe gjinisë
Të dhënat tregojnë një lidhje të drejtpërdrejtë mes numrit të faktorëve të rrezikut dhe viteve të jetuara pa dëmtime njohëse. Duke marrë si pikënisje moshën 55 vjeç, personat pa asnjë faktor rreziku mund të jetonin mesatarisht 30 vite pa demencë. Prania e një faktori rreziku e zbret këtë shifër në 26 vite; dy faktorë në 21 vite; ndërsa ata me të tre faktorët mund të jetojnë pak më shumë se 17 vite pa u prekur nga sëmundja.
Studimi vuri në dukje gjithashtu dallime mes gjinive, ku gratë në përgjithësi jetonin më shumë vite pa demencë sesa burrat. Në grupin e personave me të tre faktorët e rrezikut, gratë kishin mesatarisht 18 vite të shëndetshme, ndërsa burrat 16 vite. Këto zbulime marrin një rëndësi të veçantë duke pasur parasysh se çdo vit në botë regjistrohen rreth 10 milionë raste të reja me demencë.
