Nxënësit 15-vjeçarë në Shqipëri vijojnë të performojnë ndjeshëm nën mesataren e vendeve të OECD-së në shkencë, matematikë dhe lexim, sipas rezultateve zyrtare të publikuara nga testimi ndërkombëtar PISA 2025, të cilat shoqërohen gjithashtu me një vërejtje metodologjike për kampionimin.
Hendeku i pikëve në shkencë, matematikë dhe lexim
Sipas të dhënave të OECD-së, nxënësit shqiptarë arritën mesatarisht 435 pikë në lëndën e shkencës, përballë mesatares ndërkombëtare prej 482 pikësh. Në fushën e matematikës, Shqipëria u vlerësua me 433 pikë, ndërsa mesatarja e përgjithshme e vendeve pjesëmarrëse shënon 463 pikë. Diferenca më e thellë u regjistrua në aftësitë e leximit, ku nxënësit morën 408 pikë, plot 53 pikë më pak se mesatarja e OECD-së prej 461 pikësh.
Treguesit e performancës zbulojnë gjithashtu se 38.5% e nxënësve shqiptarë renditen në nivel të ulët në shkencë, krahasuar me 25.7% që është mesatarja e vendeve të OECD-së. Nga ana tjetër, vetëm 0.6% e të rinjve arrijnë nivelet më të larta të ekselencës në këtë fushë, përkundrejt 7.2% në nivel ndërkombëtar.
Vërejtjet metodologjike mbi kampionin e testimit
Dokumenti teknik i PISA 2025 thekson një rezervë të rëndësishme mbi mënyrën e mbledhjes së të dhënave në Shqipëri. Shkollat me më pak se 21 nxënës të përshtatshëm nuk u kontaktuan për zhvillimin e testimit, duke lënë jashtë kampionit institucione arsimore që vlerësohet se janë të përqendruara kryesisht në zona rurale dhe socio-ekonomikisht të pafavorizuara.
Për këtë arsye, OECD nënvizon se raportimi i rezultateve mbetet i kufizuar dhe duhet lexuar me kujdes. Në testimin e këtij cikli në Shqipëri morën pjesë gjithsej 5,959 nxënës nga 160 shkolla, duke përfaqësuar një popullatë prej rreth 22,800 15-vjeçarësh, ndërsa në shkallë globale u përfshinë mbi 760 mijë nxënës në 91 vende dhe ekonomi.
