Vendimi i Thesarit të Shtetit për të bllokuar ekzekutimin e listëpagesave me rritje të vetëcaktuar nga Këshilli i Lartë Gjyqësor dhe Këshilli i Lartë i Prokurorisë ka nxitur një përplasje institucionale mbi kompetencat e administrimit të financave publike dhe kufijtë kushtetues të pushtetit gjyqësor.
Kufijtë ligjorë dhe roli i Thesarit të Shtetit
Në analizën e kësaj situate theksohet se në Shqipëri pagat e funksionarëve publikë përcaktohen vetëm me ligj nga Kuvendi i Shqipërisë dhe nuk mund të burojnë nga interpretimet financiare të vetë institucioneve përfituese. Gjykata Kushtetuese mund të shfuqizojë një normë dhe t’i kërkojë legjislativit korrigjimin e saj, por nuk miraton ligje pagash dhe as nuk delegon kompetenca ligjvënëse te organet administrative të drejtësisë. Vetë Gjykata Kushtetuese ka depozituar listëpagesat me skemën e mëparshme, duke mos e trajtuar vendimmarrjen e saj si një faturë të menjëhershme për ekzekutim.
Nga ana tjetër, raportohet se në dy rrethe, prokuroritë e Dibrës dhe Kukësit, pagat e rritura janë ekzekutuar përpara vendosjes së bllokimit të përgjithshëm nga Thesari, çka konsiderohet një pasaktësi administrative që kërkon kontroll dhe rishikim.
Pavarësia e sistemit dhe situata e administratës
Pavarësia e pushtetit gjyqësor garanton mbrojtjen e pagës nga uljet arbitrare politike, por kjo nuk nënkupton sovranitet të pakufizuar financiar apo të drejtën për të caktuar shumat buxhetore të njëanshme. Një problem i mprehtë mbetet bllokimi i pagesave për administratën mbështetëse të gjykatave dhe prokurorive, përfshirë sekretarët, rojet dhe punonjësit e shërbimit, të cilët janë prekur nga ngrirja e përgjithshme pa qenë pjesë e këtij konflikti interpretimi ligjor.
Zgjidhja e situatës kërkon ndërhyrjen e Kuvendit për shqyrtimin dhe miratimin e një formule të re ligjore për pagat në përputhje me Kushtetutën, ndërsa institucionet financiare duhet të vijojnë pagesat e rregullta sipas legjislacionit në fuqi deri në vendosjen e kuadrit të ri.
