Të nderuar kolegë,
Fundjava në Maliq këtë herë ishte shumë speciale, ndaj vendosa jo thjesht t’ju rrëfej se çfarë ndodhi, por njëkohësisht të ngre problematikat dhe kërkesat e personave me aftësi të kufizuara, autizëm dhe sindromën Down. Këto janë problematika që nuk kufizohen vetëm në qarkun tonë, por janë prezente në gjithë Republikën e Shqipërisë.
Në Maliq, më shumë se 100 fëmijë nga këto grupime të qarkut të Korçës morën pjesë në aktivitetin e veçantë “Night to Shine”, një event që mblodhi mbi 400 persona. Ky aktivitet, i cili zhvillohej në të njëjtën kohë në mbi 50 vende të botës, është një nismë e mbështetur nga një lojtar i njohur i futbollit amerikan, i cili ka dedikuar mbi 90% të pasurisë së tij për të përhapur dashuri dhe mbështetje ndaj personave me aftësi ndryshe.
Ajo që më preku më shumë ishin fytyrat e këtyre fëmijëve—sytë e ndriçuar nga lumturia, buzëqeshjet e sinqerta, gëzimi i pakushtëzuar kur kalonin në tapetin e kuq, ndërsa të rinjtë vullnetarë thërrisnin emrin e tyre me krenari. Dritat e skenës ishin vetëm një reflektim i asaj që ata meritojnë çdo ditë: vëmendje, dashuri dhe respekt.
Do t’ju flas për Marian, një vajzë 15-vjeçare nga Lozhani, e cila për herë të parë në jetën e saj takoi nga afër këngëtaren e saj të preferuar, Eneda Tarifën. Ajo jo vetëm që këndoi me të, por jetoi një moment që, ndoshta për shumë prej nesh, do të dukej i zakonshëm. Por për Marian ishte momenti më i bukur i jetës së saj. Dhe ky është thelbi i gjithçkaje: t’i bëjmë këto “momente të vogla” realitet për ta.
Po ashtu dua të ndaj me ju historinë e Platorit, një mik nga Maliqi, i cili nëpërmjet organizatës së tij humanitare ka qenë gjithmonë pranë komunitetit dhe sidomos fëmijëve me aftësi ndryshe. Ai është dëshmi e gjallë e asaj që një individ i vetëm mund të bëjë diferencën kur ka zemrën dhe vullnetin e duhur.
Por pse po i tregoj këto histori? Sepse ato janë më shumë se thjesht rrëfime; janë thirrje për ndërgjegjësim. Janë dëshmi që na kujtojnë se pas çdo statistike fshihet një histori, një jetë, një ëndërr.
Le të flasim për realitetin e vështirë të qendrave rezidenciale. Po ndaj me ju përvojën e drejtoreshës së një prej këtyre qendrave në Korçë, e cila më tregoi për sfidat e përditshme që hasin në kujdesin ndaj më shumë se 30 fëmijëve. Këta fëmijë jetojnë, ushqehen dhe edukohen në këto institucione që shpesh përballen me mungesë fondesh, pajisjesh bashkëkohore dhe burimesh njerëzore të trajnuara. A nuk është kjo një thirrje për të reflektuar nëse kemi bërë mjaftueshëm?
Në fakt, sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, rreth 1 në 36 fëmijë diagnostikohet me çrregullime të spektrit autik. Kjo statistikë tregon qartë se ky nuk është një problem i rrallë apo i izoluar. Janë fëmijë që jetojnë mes nesh, në komunitetet tona, në shkollat tona. A mund t’i injorojmë ata? Sigurisht që jo.
Në Shqipëri, sipas të dhënave të Institutit të Statistikave (INSTAT), mbi 15,000 persona janë të regjistruar si persona me aftësi të kufizuara, ndërsa numri i atyre që kanë nevojë për mbështetje të specializuar është shumë më i lartë. Megjithatë, shërbimet mbështetëse janë të fragmentuara dhe shpesh të pamjaftueshme.
Kjo nuk është thjesht një çështje statistikash. Është një realitet që prek jetën e nënave si Fidanja, Lumja dhe Gëzimja, të cilat takova këtë fundjavë. Ato më treguan me lot në sy sfidat e përditshme për të rritur fëmijët e tyre në kushte të vështira, me pak mbështetje institucionale dhe me shumë pengesa. Por pavarësisht vështirësive, ato janë heroina të vërteta.
Duke dëgjuar historitë e tyre, kuptova se nuk bëhet fjalë vetëm për ndihmë financiare, por për krijimin e një sistemi që ofron mbështetje psikologjike, arsimore dhe sociale të qëndrueshme. Sepse çdo fëmijë meriton jo vetëm të mbijetojë, por të jetojë me dinjitet.
Ka ardhur momenti që të mos i shohim më këta individë si “jashtë sistemit”. Ata janë pjesë e jona, janë pasqyrimi i humanizmit tonë si shoqëri. Prandaj, kam vendosur që në çdo komision ku marr pjesë, të ngre zërin për ta. Të kërkoj politika të reja, fonde të dedikuara dhe më shumë mbështetje për ata që kujdesen për njerëzit më të bukur në botë—ata me aftësi ndryshe.
Pse të mos krijojmë një paketë sociale të veçantë për punonjësit që kujdesen çdo ditë për ta? Ata janë shpesh heronj të padukshëm, që punojnë në kushte të vështira, por me zemrën plot dashuri dhe përkushtim.
Nuk po bëj një kritikë për askënd. Thjesht po përcjell zërin e atyre që nuk dëgjohen shpesh. Zërin e Jurgenit, një djalë që prindërit e kanë braktisur dhe që jeton në një qendër rezidenciale. E pashë duke kërcyer me pasionin e një balerini profesionist. Në fund të performancës, ai tha me zë të lartë: “Dashuria jonë për ju, njerëzit ‘normalë’, është më e madhe se ajo që ju na jepni.”
A nuk është kjo një pasqyrë që na bën të reflektojmë? A nuk është kjo një thirrje për të ndryshuar mënyrën si i shohim dhe si i trajtojmë këta individë?
Në fund të ditës, shteti social dallohet në mënyrëen si kujdeset për më të brishtët dhe më të pambrojturit.
Le të mos jetë ky një fjalim që harrohet shpejt. Le të jetë një fillim për të bërë diçka konkrete. Le të jetë një hap drejt një shoqërie më të drejtë, më të ndjeshme dhe më të dashur për të gjithë.
Faleminderit për vëmendjen!
