Procesi i grumbullimit dhe përpunimit të të dhënat demografike në Shqipëri ka kaluar nëpër faza të ndryshme tranzicioni, duke u përballur me sfida të theksuara të saktësisë gjatë viteve të kaluara. Sipas të dhënave zyrtare, periudha midis viteve 1990 dhe 2001 është karakterizuar nga mangësi të konsiderueshme në regjistrimin e lindjeve dhe vdekjeve, si në numrin e përgjithshëm të këtyre ngjarjeve, ashtu edhe në strukturën e tyre sipas gjinisë, grup-moshave apo vendbanimit.
Metodologjia e përdorur për plotësimin e mangësive
Për të kapërcyer këto boshllëqe informative, veçanërisht përpara se të arrihej një situatë më e plotë në vitet 2004-2007, u aplikuan vlerësime statistikore përmes programit SPSS, konkretisht versionit të tij të njohur si TREND. Për këtë qëllim u përdorën dy procedura kryesore: Exponential Smoothing për seritë kohore me ndarje vjetore dhe Seasonal Arima për ato me ndarje mujore. Këto vlerësime u krahasuan më pas me skedat fizike të grumbulluara nga INSTAT për të llogaritur shifrat reale.
Kalimi në sistemin elektronik dhe sfidat aktuale
Nga viti 2011, Drejtoria e Përgjithshme e Gjendjes Civile ka nisur dërgimin elektronik të të dhënave për lindjet, vdekjet dhe martesat. Ndonëse kjo metodë ka rritur shpejtësinë e publikimit dhe plotshmërinë e përgjithshme, disa variabla të rëndësishëm statistikorë vazhdojnë të kenë vlera që mungojnë, çka shpjegon mungesën e disa treguesve specifikë pas vitit 2010. Për më tepër, për shkak të vonesave në regjistrime, të dhënat tremujore të lindjeve dhe vdekjeve përditësohen rregullisht në tremujorin e katërt të çdo viti.
Regjistrimi i martesave dhe zgjidhjeve të tyre
Ngjashëm me ngjarjet e tjera jetësore, edhe martesat kanë pasur mangësi të dhënash gjatë viteve 1990-2007, ndonëse periudha 2002-2007 paraqiti një numër më të plotë skedash. Sa u përket zgjidhjeve të martesave, këto të dhëna sigurohen nga Zyra e Statistikës pranë Ministrisë së Drejtësisë, ku përpunohen ekskluzivisht vetëm paditë e përfunduara me një vendim gjyqësor të formës së prerë.
