Komisioni Evropian deklaroi të martën se pret koordinim efektiv dhe konsultime kuptimplota ndërmjet komunave të prekura dhe institucioneve qendrore të Kosovës për hapjen e urës kryesore mbi lumin Ibër. Kjo urë lidh Mitrovicën e Jugut, të banuar me shumicë shqiptare, dhe Mitrovicën e Veriut, të banuar me shumicë serbe, ndërkohë që aktualisht mbetet e hapur vetëm për këmbësorët dhe jo për qarkullimin e automjeteve.
Zëdhënësja e Komisionit Evropian, Anita Hipper, bëri me dije më 18 gusht se qëndrimi i Bashkimit Evropian mbi këtë çështje është i qartë. “Ajo që kërkojmë, gjithashtu, është që Policia e Kosovës të garantojë sigurinë e të gjitha komuniteteve, në përputhje me parimet demokratike, të drejtat e njeriut dhe sundimin e ligjit, në mënyrë që të gjithë të ndihen të sigurt”, deklaroi Hipper. Ajo rikujtoi se vlerësimi nga ana e BE-së është kryer dhe se pretendohet përmirësim i mëtejshëm i konsultimeve në terren.
Reagimi nga Beogradi dhe roli i KFOR-it
Nga ana tjetër, shefi i Zyrës për Kosovën në Qeverinë e Serbisë, Petar Petkoviq, i ka dërguar një letër emisarit të posaçëm evropian për dialogun Kosovë-Serbi, Peter Sorensen, ku shprehu shqetësimin e Beogradit për qëndrimin e BE-së. Petkoviq pretendoi se vlerësimi për plotësimin e kushteve nuk paraqet situatën reale në terren dhe se parakushtet e dakorduara në kuadër të kornizës së dialogut nuk janë përmbushur. Ndërkohë, misioni i NATO-s në Kosovë, KFOR, njoftoi më 10 gusht se ka nisur një tranzicion gradual të pranisë së tij të përhershme në urë si pasojë e përmirësimit të situatës së sigurisë, duke konfirmuar se do të vazhdojë të mbajë prani të dukshme në zonë.
Historiku i marrëveshjes për urën mbi Ibër
Ura kryesore mbi lumin Ibër ka qenë një vatër e vazhdueshme tensioneve etnike që prej përfundimit të luftës në vitin 1999. Edhe pse Kosova dhe Serbia u pajtuan për hapjen e saj në kuadër të dialogut të ndërmjetësuar nga BE-ja, dhe sipas planit të zbatimit të dakorduar më 2016 ura duhej të hapej për trafikun në janar të vitit 2017, një gjë e tillë nuk u realizua asnjëherë për automjetet. Punimet për revitalizimin e saj kapën vlerën e rreth 1.5 milion eurove dhe përfunduan në vitin 2018. Në vitin 2024, përpjekjet e reja të Qeverisë së Kosovës për hapjen e urës nxitën kundërshtime nga serbët lokalë dhe thirrje nga bashkësia ndërkombëtare që çdo veprim të bëhet përmes koordinimit.
