Arkivi Qendror Shtetëror i Filmit, në bashkëpunim me Universitetin Politeknik të Tiranës, ka arritur të shpëtojë dhe të digjitalizojë një fond filmik me pamje të rralla të Shqipërisë të xhiruara rreth gjysmë shekulli më parë. Këto materiale, të cilat ishin harruar për dekada, i janë nënshtruar një procesi të imtësishëm restaurimi për të siguruar ruajtjen e tyre afatgjatë.
Çfarë përmbajnë filmimet e sapozbuluara
Xhirimet e gjetura pasqyrojnë momente dhe peizazhe të ndryshme të vendit, duke përfshirë Sarandën antike, Rivierën shqiptare, si dhe aspekte të zhvillimit teknik si teknologjia e rritjes së peshkut dhe TEC-i i Korçës. Përveç dokumentimit industrial dhe urban, fondi përmban pamje të florës dhe faunës shqiptare, eksplorime në shpella dhe ekspedita të ndryshme shkencore e kërkimore.
Një pjesë e konsiderueshme e këtyre shiritave filmikë rrezikohej nga dëmtimet e shkaktuara prej mykut. Procesi i shpëtimit përfshiu pastrimin fizik të materialeve dhe më pas digjitalizimin e tyre në studion e Sektorit Audiovizual të Arkivit Qendror Shtetëror të Filmit. Në këtë nismë profesionale kanë punuar specialistët Hermelinda Troqe, Erand Meça dhe Hajrije Dedej.
Aksesi për publikun dhe hapat e mëtejshëm
Ky projekt shënon vetëm fazën e parë të punës me këtë fond të çmuar filmik. Sipas njoftimit, materialet pritet të bëhen së shpejti të aksesueshme për publikun e gjerë. Gjithashtu, Universiteti Politeknik i Tiranës dhe Arkivi Qendror Shtetëror i Filmit do të organizojnë një konferencë të përbashkët për të prezantuar rëndësinë e këtyre gjetjeve dhe detajet e procesit të restaurimit.
