Më 22 maj është dita e shënuar që i mbledh të gjithë për të gëzuar dhe festuar bashkë me Dervish Elmazin. Aty në Gjonç, mes bukurisë, freskisë dhe madhështisë së Gramozit.
Shumë nga kolonjarët që jetojnë larg vendlindjes si në Tiranë apo qytetet e tjera të Shqipërisë caktojnë pushimet e vitit për të qenë të pranishëm në këtë pelegrinazh madhështor.
Dimër dhe verë, sa herë që kanë hall dhe mall përulen dhe i luten këtij Shenjtori, besimtarë të ardhur nga mbarë Kolonja, por edhe Përmeti, Skrapari, Korça, Devolli, Gjirokastra. Aty në Gjonç, mes bukurisë, freskisë dhe madhështisë së Gramozit.
Mistike dhe interesante jetësimi i këtij Mekami. Dervish Elmazi thonë se ka qenë nga Mileci dhe shërbente në Tyrben e Konicës rreth pesë orë larg Gjonçit. Në pamundësi të mbërritjes brenda ditës ai qëndronte një natë në Rips ose Gjonç. Në njërën nga këto pushime mbledh të gjithë burrat e fshatit për t’u lënë amanetin shpirtëror.
– “Nëse më qëllon që të jap shpirt, dua që të prehem këtu”, dhe duke marrë vrull, hedh shkopin që mbante në dorë.
Jo pak, por 400 metra ka fluturuar ai shkop. Aty ku ra ai, nisën të hapen themelitë e Mekamit. Menjëherë filloi puna në nderim dhe respekt të Dervish Elmazit paçka se me shpirt ata luteshin që jeta e tij të ishte sa më e gjatë dhe ta kishin përherë mysafir në shtëpitë e tyre sepse linte mbarësi.
Thonë se ndërtimin e tij e ka bërë, mjeshtri më i njohur i kësaj treve për gdhendjen e gurit. Atë natë që ky usta ndjehej i lumtur nga përfundimi i Mekamit dhe bëri gjumin të rehatshëm,i shfaqet në ëndërr Dervish Elmazi. E porosit që Mekami nuk duhet të ketë katër kënde si gjithë ndërtesa e zakonshme por, dymbëdhjetë!
Ia nis edhe një herë punës me të njëjtin përkushtim deri sa ia mbërriti të realizojë Mekamin e dëshiruar. E çuditshme struktura e këtij kulti të shenjtë. Edhe pse nuk është përdorur lëndë drusore apo hekur, tavani është i harkuar duke qëndruar shumë mirë estetikisht dhe fizikisht.
Të gjithë gurët e përdorur janë të gdhendur dhe përzgjedhur në zallin e lumit të Prodanit. Në një nga gurët e vendosur në harkun e hyrjes së Mekamit ustai ka skalitur vitin 1939.
