Fshati Borovë, Kolonjë
Në Borovën që ngrihet vetëm 6 kilometra nga Erseka e ku jetojnë rreth 35 familje bie shpejt në sy kodra ku ndodhen varrezat.
Historia e Borovës është e trishtueshme dhe tregon se sa të ngjashme mund të jenë historitë e vendeve të pushtuara. Shqipëria ka fshatin e saj martir, konkretisht është fshati Borovë, i cili shtrihet midis Ersekës dhe Farma Sotira Agroturiz në zonën Leskovik-Ersekë.
Historia zhvillohet në korrik të vitit 1943, kur Shqipëria u pushtua nga trupat italiane me mbështetjen e gjermanëve. Në atë kohë një autokolonë ushtarake gjermane po shkonte nga Maqedonia në Greqi dhe kalonte nëpër fshatin Borovë. Gjermanët pyetën vendasit nëse kishte partizanë të fshehur në zonë, vendasit u thanë se në zonë nuk kishte partizanë, edhe pse në fakt në zonë vepronte një grup partizan. Madje ishte një grup i lidhur me Ushtrinë Nacionalçlirimtare të komanduar nga Enver Hoxha.
Pasi kolona vazhdoi, ajo u zu në pritë nga partizanët dhe shumë gjermanë vdiqën në përleshje. Informacioni për këtë incident i kaloi më pas komandës, e cila menjëherë formoi një skuadër kriminale. Ai mbërriti në fshatin Borove më 6 korrik 1943.
Menjëherë pas mbërritjes së tyre, gjermanët sulmuan banorët vendas me flakëhedhës dhe armë të tjera. Disa prej tyre arritën të shpëtonin, por shumica e banorëve humbën jetën. Viktimat ishin kryesisht gra, fëmijë dhe të moshuar. Disa banorë u futën në kishë dhe u dogjën të gjallë nga gjermanët.
Gjithsej 107 banorë të fshatit vdiqën dhe të gjitha shtëpitë u shkatërruan.
Sot, fshati është restauruar dhe një memorial qëndron në vendin e tragjedisë. E kemi vizituar për herë të fundit në fillim të majit 2023, fotografia është e kësaj dite.
Kaq për historinë e fshatit Borovë, ku nazistët vranë 107 persona vetëm pse nuk u kthyen partizanët.
