Nga Ledjan Zeqollari
“Gëlorja” instrumenti i përdorur nga barinjtë dhe i bërë në mënyrë tërësisht natyrale nga lëvorja e drurit të arrës, shelgut, lajthisë etj, i cili në gjuhën popullore ka disa emërtime të ndryshme sipas zonave si gëlore, glyrë, borigë apo turumbetë. Në shpjegimin që i bëhet në muzeun francez, aty ku ruhet ky objekt, thuhet: “Oboe (sipas emërtimit të muzeut) në lëvoren e arrës, e bërë nga të rinjtë ose barinjtë në muajin maj, kur lëvorja është e freskët dhe elastike. Përdoret duke e shtypur lehtë pipzën me gojë dhe duke e mbajtur midis gishtit të madh dhe gishtit tregues. Vendi i origjinës së objektit: Rajoni i Pogradecit, Shqipëri.”
Instrumenti është dërguar në Francë nga araknologu Jacques Millot, gjatë vizitës së tij në Shqipëri në vitin 1965.
Koleksioni i Muzeut të Qytetërimeve Evropiane dhe Mesdhetare, Marsejë, Francë.
“Si lëshoi lëng gështenja, nisi të dëgjohet, mëngjes e ndajnatë, duduku e glyra në Gorricë. E kaq bukur këndonin ata të Gorricës, sa unë rrija i tulatur ne oxhaku të dëgjoja atë du-du-du e gly-gly-gly që i sillte oxhaku pranë dhe që ma turbullonin krejt mendjen time.”
Pjesë nga rrëfenja e Mitrush Kutelit “Fije nga jeta e Theofil Kostorit”, Tiranë 1938.
