Administrata e presidentit amerikan, Donald Trump, po përgatit një fazë të re të presionit të ashpër ekonomik ndaj Iranit, ku sekretari i Thesarit, Scott Bessent, ka paralajmëruar publikisht vendosjen e masave të paprecedentë në historinë e izolimit financiar të një shteti.
Gjatë një interviste të dhënë më 13 gusht për rrjetin Newsmax, Scott Bessent deklaroi se Uashingtoni do të prezantojë hapa radikalë. “Mbani sytë këtu për më shumë njoftime javën e ardhshme, sepse do të zbatojmë masa siç nuk janë parë kurrë më parë në historinë e izolimit ekonomik të një vendi”, tha Bessent. Ai sqaroi se këto masa janë pjesë e një strategjie me dy hapa, paralel me bllokadën e vazhdueshme të porteve iraniane. Më 14 gusht, presidenti Donald Trump rikonfirmoi këtë qëndrim duke shpërndarë raportin përkatës në platformën Truth Social.
Goditja e rrjeteve financiare dhe tregtisë së naftës
Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, konfirmoi më 14 gusht se SHBA disponon mjete shtesë për ndëshkimin e Teheranit. “Kemi në dispozicion mjete të tjera që mund t’i përdorim për të vazhduar ndëshkimin e Iranit dhe paralizimin e ekonomisë së tij, e cila tashmë ndodhet në një gjendje shumë të dobët”, u shpreh ajo. Sipas të dhënave zyrtare, ekonomia iraniane vuan nga inflacioni i lartë, ulja e të mevishtmeve nga energjia dhe varfëria e zgjeruar. Një vlerësim i Pentagonit, i cituar nga mediat amerikane, tregon se faza e parë e bllokadës prej 13 prillit deri më 18 qershor i ka kushtuar Teheranit rreth 4.8 miliardë dollarë të ardhura nga nafta.
Ekspertët e kontaktuar nga Radio Evropa e Lirë theksojnë se masat e reja mund të kapërcejnë sanksionet e zakonshme administrative. Elaine Dezenski, nga Fondacioni për Mbrojtjen e Demokracive në Uashington, sqaroi se një goditje efikase do të shënjestronte institucionet financiare në vende si Hong Kongu, përdorimin e monedhës juan për pagesat e naftës, si dhe sistemet alternative të transaksioneve si CIPS kinez apo SPFS rus. Ajo përmendi gjithashtu mundësinë e zbatimit të Patriot Act për të identifikuar pastrimin e parave në transaksionet e naftës së sanksionuar.
Analiza e ekspertëve mbi pasojat e masave amerikane
Nga ana tjetër, Brett Erickson, ekspert i sanksioneve në kompaninë Obsidian Risk Advisors, vuri në dukje se sanksionimi i mundshëm i bankave kineze do të përbënte një shkallëzimi të pandehur më parë. “Vendosja e sanksioneve ndaj bankave kineze do të përfaqësonte një nivel krejtësisht tjetër përshkallëzimi”, deklaroi Erickson, duke shtuar se Departamenti i Thesarit ka nguruar deri tani për shkak të ndikimit në sistemin financiar global dhe tregjet e energjisë.
Ndërkohë, Barry Pavel, ish-drejtor në Këshillin e Sigurisë Kombëtare, vlerësoi se Teherani ka krijuar prej dekadash mekanizma të mënjanimit të sanksioneve. Pavel nënvizoi se presioni i përgjithshëm ekonomik mund të dëmtojë më shumë popullsinë civile sesa elitën drejtuese politike, e cila historikisht e ka bazuar qëndrueshmërinë e saj te rezistenca ndaj SHBA-së.
