Në një shënim të gjatë në rrjetet sociale, studiuesi Auron Tare ka reaguar për “zbulimin” e liqenit nëntokësor në Shqipëri nga ekipi çek, duke thënë se, në fakt, banorët e zonës dhe kërkuesit vendas e dinin ekzistencën e tij dhe për ta, nuk është një gjë e re.
Auron Tare shkruan:
“Vrima e Kopiles dhe Liqeni i Neuronit” – Dy fjalë mbi “zbulimin” në Leskovik.
Së pari, duhet të dini se Vrima e Kopiles dhe hyrja në shpellën e lidhur me këtë toponim është një vend i njohur për banorët e zonës së Leskovikut.
Së dyti, ekipi çek ka qenë i ftuar nga Njësia Vendore e Leskovikut për të bërë markimin e shtigjeve për turizmin malor, ndihmë që ky ekip e ka dhënë edhe në Kanionet e Nivicës në bashkëpunim me Bashkinë e Tepelenës.
Për këtë mikroprojekt duhet falënderuar në veçanti z. Nardi Konica, si dhe Edi Culani, Berti Nasi dhe Berti Vezuli, të cilët kanë qenë ekspertët vendas që kanë udhëhequr çekët në shtigjet dhe zonat më interesante të Leskovikut. Pa ndihmën e tyre, ky projekt për qasjen ndaj turizmit kulturor të zonës do të ishte i pamundur.
Ekipi çek, një pjesë e të cilit ka punuar edhe në Nivicë, u ftua për të ndihmuar në krijimin e një koncepti për turizmin malor në zonën e Leskovikut. Pjesë e këtij mikroprojekti ishte edhe eksplorimi i disa pikave me interes natyror, ku Edi Culani, njohës i shkëlqyer i zonës, drejtoi ekipin në këtë shpellë, të cilën ai vetë e kishte eksploruar deri në thellësinë 400 m.
Gjithashtu, pjesë e projektit ishte edhe një grup i vogël etimologësh, biologësh dhe ornitologësh britanikë, së bashku me dy ekspertë shqiptarë, të cilët punuan për të bërë inventarin e fluturave, orkideve dhe zogjve të zonës.
Duhet theksuar se vetëm krahina e Leskovikut, sipas këtyre studiuesve, ka katër herë më shumë specie fluturash se e gjithë Britania e Madhe. Me sa duket, miqtë çekë, pasi u futën në shpellën e lumit, ftuan speleologë për ta eksploruar më tej.
Por në bashkëpunimet ndërkombëtare, në Evropë apo më gjerë, ekziston një protokoll normal, sipas të cilit të gjitha eksplorimet apo kërkimet në territorin e një shteti duhet të bëhen në bashkëpunim me autoritetet lokale apo qendrore.
Fakti që miqtë tanë çekë vendosën të bëjnë një lajm të tillë pa përfshirjen e Njësisë Vendore dhe miqve shqiptarë që punuan bashkërisht, mendoj se nuk është korrekt.
Gjithsesi, pak vëmendje për Leskovikun është diçka pozitive dhe një mundësi për të bërë të njohur rëndësinë e madhe të kësaj zone për turizmin kulturor dhe natyror.
