Votuesit në Islandë kanë refuzuar rihapjen e negociatave të pranimit me Bashkimin Evropian, ku 52.8% e qytetarëve votuan kundër dhe 47.2% pro në një referendum të kontestuar ashpër, duke nxitur një reagim të matur nga zyrtarët e Brukselit.
Reagimi i institucioneve të Bashkimit Evropian
Pas publikimit të rezultateve, një zëdhënës i Komisionit Evropian u shpreh se “Komisioni Evropian e merr parasysh rezultatin e referendumit të Islandës”. Ai shtoi se “Komisioni respekton zgjedhjen e popullit islandez. Islanda mbetet një partnere e ngushtë e Bashkimit Evropian.” Ndërkohë, Presidenti i Këshillit Evropian António Costa zhvilloi një shkëmbim mesazhesh me Kryeministren e Islandës Kristrún Frostadóttir. Zëdhënësi i Costa-s deklaroi se “Presidenti Costa theksoi se BE-ja respekton plotësisht zgjedhjen demokratike të popullit islandez në referendumin e sotëm. Islanda mbetet një nga partnerët më të ngushtë dhe më të besuar të BE-së”.
Qëndrimi i qeverisë islandeze dhe kapitujt e pezulluar
Kryeministrja Kristrún Frostadóttir kishte bërë të ditur më parë se do ta braktiste tërësisht çështjen e anëtarësimit për pjesën e mbetur të mandatit të saj nëse votuesit do ta refuzonin propozimin. Të dielën ajo u shpreh se “47% e popullsisë ishte e interesuar për të” dhe se “Mendoj se është e rëndësishme që të hyjmë në muajt dhe javët e ardhshme dhe ta respektojmë këtë pikëpamje.” Ndonëse Islanda ka qasje të gjerë në tregun e vetëm, marrëveshja përjashton Politikën e Përbashkët të Peshkimit (CFP) dhe Politikën e Përbashkët Bujqësore (CAP), kapituj që mbeten të paprekur që nga pezullimi i bisedimeve në vitin 2013.
Ndikimi në agjendën e zgjerimit të bllokut
Mbetet për t’u parë se sa i madh do të jetë ndikimi i këtij referendumi në përpjekjet e BE-së për zgjerim, të cilat u rikthyen në krye të axhendës pas pushtimit të Ukrainës nga Rusia. Aktualisht, Mali i Zi udhëheq procesin duke mbyllur përkohësisht 18 nga 33 kapitujt e pranimit dhe aspiron të bëhet shteti i 28-të anëtar në vitin 2028. Ndërkohë, Komisioni po përgatit reforma për t’u sjellë përfitime të prekshme vendeve kandidatë përpara se ata të bëhen anëtarë me të drejta të plota.
