Debati aktual për reformën e re territoriale dhe reagimet e ashpra brenda Partisë Socialiste vijnë nga frika e kryebashkiakëve për të humbur karriget e tyre, në një kohë kur pushteti vendor vuan nga mungesa totale e kompetencave. Analiza e publicistit Mero Baze thekson se propozimi i ri, i cili synon rikthimin te një hartë e ngjashme me projektin fillestar të vitit 2015, ka nxjerrë në pah një kryengritje false të drejtuesve lokalë që nuk kanë asnjë fuqi reale vendimmarrëse.
Historia e reformës së vitit 2015 dhe ndërhyrjet politike
Në vitin 2015, projekti i parë i reformës administrative parashikonte 47 bashki, një version pothuajse i njëjtë me atë që ndodhet sot në tryezë nga Partia Socialiste. Baze kujton se në atë kohë, në minutat e fundit, Ilir Meta propozoi përfshirjen e Shpëtim Idrizit në marrëveshje. Brenda 24 orësh, për të plotësuar kushtet e këtij të fundit dhe për t’i dhënë shanse LSI-së, numri u rrit në 61 bashki. Ndryshimet e sotme që prekin zona si Tepelenën, Përmetin, Divjakën apo Poliçanin, ishin të pranishme edhe atëherë, por nuk pati protesta, me përjashtim të pretendimeve të PBDNJ-së për bashkimin e Himarës me Lumin e Vlorës.
Sot, i njëjti skenar po shoqërohet me protesta brenda PS-së, ku arsyeja kryesore është humbja e shansit të kryetarëve aktualë për të qenë sërish kandidatë. Konsultimet publike të zhvilluara nga Mazniku dhe Luciano Boçi nuk kanë sjellë argumente serioze, ndërsa ky i fundit nuk arriti të zgjidhej as nënkryetar i PD-së. Sipas analizës, i vetmi studim serioz ekonomik për ndarjen administrative mbetet logjika e sistemit të kaluar, i cili fillimisht e ndau vendin në 26 rrethe dhe më pas në 32, duke pasur një pushtet lokal shumë të decentralizuar ku Komitetet Ekzekutive kontrollonin gjithçka, nga arsimi te infrastruktura.
Mungesa e kompetencave dhe e ardhmja e pushtetit vendor
Në kontrast të thellë me të kaluarën, kryetarët e sotëm të bashkive nuk kanë asnjë kompetencë reale. Nëse qytetarët kanë probleme me ujin, dritat, rrugët, shkollat, spitalet apo hipotekat, bashkia nuk ka asnjë fuqi vendimmarrëse. Ato funksionojnë thjesht si një bordero njerëzish që marrin rroga, pa mundur të përfitojnë nga bizneset e mëdha, përveç taksës së tabelës, dhe pa pasur mundësi të nxisin politika ekonomike për thithjen e investimeve.
Në përfundim, theksohet se çdo rishikim i reformës territoriale duhet të fokusohet te decentralizimi i pushtetit vendor dhe rritja e kompetencave. Sa i përket kryebashkiakëve që inskenojnë djegien e teserave dhe nxjerrin njerëz në rrugë, sugjerohet se ata duhet të përjashtohen përfundimisht si kandidatë për çfarëdo posti, pasi dëshmojnë se janë të gatshëm t’i vënë zjarrin qytetit vetëm për interesat e xhepit dhe karriges së tyre, qoftë edhe nëse harta kthehet siç ka qenë në vitin 1991.
Foto: Shqiptarja.com
