Shkencëtarët po studiojnë mekanizmat gjenetikë të sistemit imunitar të lakuriqëve të natës për të zbuluar se si këto kafshë arrijnë të ngadalësojnë plakjen, të parandalojnë kancerin dhe t’u rezistojnë viruseve të rrezikshme. Një studim i ri i botuar në revistën shkencore Nature tregon se aftësia e tyre e jashtëzakonshme për të toleruar infeksionet dhe për të shmangur degjenerimin e pleqërisë është e lidhur drejtpërdrejt me gjenetikën e tyre, duke ofruar një udhërrëfyes të ri për mjekësinë njerëzore.
Si i rezistojnë lakuriqët e natës plakjes dhe kancerit
Studiuesit analizuan hartat gjenetike të tetë specieve të ndryshme për të identifikuar mekanizmat biologjikë të mbijetesës. Autori i studimit në Universitetin e Kalifornisë, Berkeley, Juan Manuel Vazquez, ka mbledhur kultura qelizore nga 259 individë që përfaqësojnë 32 lloje të ndryshme. Sipas tij, lakuriqët e natës kanë evoluar një kapacitet të jashtëzakonshëm për t’u përballur me sëmundjet. “Lakuriqët e natës kanë evoluar këtë kapacitet të jashtëzakonshëm fitnesi, këtë aftësi të jashtëzakonshme për t’u përballur me sëmundjet dhe këtë aftësi të jashtëzakonshme për të qenë në gjendje të parandalojnë kancerin”, tha Juan Manuel Vazquez.
Hulumtimi u përqendrua veçanërisht te gjinia Myotis, ku specia Myotis brandtii mund të jetojë deri në 42 vjet. Shkencëtarët zbuluan se lakuriqët e vegjël ngjyrë kafe (Myotis lucifugus) kanë një aftësi të shtuar për të pastruar qelizat e dëmtuara përpara se ato të shkaktojnë dëm. Kjo lidhet me një faktor specifik imunitar të quajtur PKR, pasi shumica e specieve Myotis kanë evoluar kopje shtesë të këtij gjeni për të luftuar një gamë më të gjerë virusesh.
Toleranca virale dhe ndikimi te njerëzit
Për dallim nga gjitarët e tjerë që përdorin rezistencën për të eliminuar patogjenët, lakuriqët e natës kanë zhvilluar nivele të larta të tolerancës virale. Ata shërbejnë si rezervuarë zoonotikë, duke mbajtur viruse të rrezikshme pa u sëmurë vetë, falë mekanizmave që shtypin inflamacionin dëmtues dhe stresin qelizor. Për viruset me ARN, të cilat janë përgjegjëse për shpërthime të mëdha si pandemia COVID-19, këto kafshë ndryshojnë numrin e gjeneve imune duke krijuar kopje shtesë për të zgjeruar mbrojtjen e tyre.
Këto zgjidhje natyrore mund të ndihmojnë në trajtimin e sëmundjeve njerëzore në të ardhmen. Juan Manuel Vazquez vuri në dukje se duke kuptuar këto procese, shkenca mund të gjejë mënyra të reja për të forcuar sistemin imunitar të njerëzve që ai të mos dobësohet në pleqëri. “Ose ndoshta lakuriqët e natës mund të na ndihmojnë të gjejmë mënyra për të luftuar tumoret në mënyrë që sistemi ynë imunitar të mos lodhet dhe kjo gjithashtu mund të na ndihmojë të përballojmë streset e tjera të jetës dhe të mos e shterojmë imunitetin tonë”, përfundoi ai.
